Deneyin Adı: Gıdalarda pH Tayini


Deneyde Kullanılan Araç-Gereçler: Turnusol kağıdı, pH Metre, Belirli bir pH’da karakteristik bir renk veren belirteçler.

Deneyin Yapılışı: Gıdalarda pH tayinini yaparken 3 farklı araçtan yararlanabiliriz. Bunlardan en kesin sonuçları veren araç pH metre olurken, turnusol kağıdı örneğin asidik ve bazik özelliğini ortaya koymaktayken, karakteristik renk veren belirteçler ise örneğin hangi pH aralığında olduğunu gösterir.

Turnusol Kağıdı ile pH Tayini: Turnusol Kağıdı, bir tür kurutma kağıdına Turnusol Çözeltisi emdirilip kurutularak elde edilir. Bu yöntemle çok kısa sürede sonuç alınabilir. Turnusol kağıdı doğrudan örneğe batırılır ve beklemeden sonuç tayin edilebilir. Turnusol kağıdı mavi veya kırmızı renkte olabilir. Mavi turnusol kağıdı asidik ortamda kırmızıya, kırmızı turnusol kağıdı bazik ortamda maviye döner. Her iki renk turnusol kağıdından da örneğimiz olan yoğurt ve portakal suyuna daldırıldı ve renk dönüşümüne göre asitlik ve bazlık tayini yapıldı.

pH Metre: Yöntemin ilkesi ölçülecek numuneye batırılan iki elektrot arasındaki potansiyelin ölçülmesine dayanmaktadır. İlk önce pH Metre, pH’sı bilinen pH 4, pH 7 ve pH 10’luk tampon çözeltilere batırılarak kalibre edilir. Kalibrasyon işlemi sonrasında elektrot saf su ile yıkanıp tayini yapılacak olan örneğe daldırılır. Ekranda okunan değer sabitlenene kadar beklenir ve denge anındaki değer kaydedilir. Her pH tayini sonrasında elektrotlar saf su ile yıkanıp kurutulur.

Karakteristik Renk Belirteçleri: Turnusol Kağıdına benzeyen bu kağıtlardan yine örneklerimize daldırarak beklenir. Birkaç saniye sonra kağıdın aldığı renk, önceden tayin edilmiş olan renk skalasına bakılarak pH aralığı okunur.

Sonuçların Değerlendirilmesi:

pH Metre Sonucu: Portakal sularının pH’sı 3.5’tur. Bizim yaptığımız deneyde pH Metre’de okunan değer 3.08’dir. Elde edilen sonuca göre portakal suyumuzun asit miktarı olarak standartların altında olduğu gözlemlenmiştir. Ama bu statü kabul edilebilir niteliktedir. Yoğurdun pH’sı ise 3.8 ila 4.2 aralığındadır. Yaptığımız pH tayininde elde ettiğimiz sonuç, 4.14’tür. Bu da yoğurdumuzun belirlenen standartlarda olduğunu göstermektedir.

Turnusol Kağıdı: Kırmızı Turnusol Kağıdı örneklere daldırıldığında renk değişimi gözlenmemiştir. Ancak her iki örneğe de Mavi Turnusol Kağıdı daldırıldığında Mavi Turnusol Kağıdının rengi kırmızıya dönmüştür. Bu da her iki örneğimizin asidik olduğunu göstermektedir.

Karakteristik Renk Belirteci: Karakteristik renk belirtecinde yoğurt ve portakal suyu örneğinden farklı olarak çeşme suyu kullanıldı. Renk skalası çeşme suyunun içinde açık yeşil renk aldı. Beliren renk skala ile karşılaştırıldığında ortalama pH değerinin 6,5 ila 7 arasında olduğu gözlemlendi.