1 sonuçtan 1 ile 1 arası
  1. #1
    oralarburalar çevrimdışı Üyelik tarihi: 22.12.2012 Son online zamanı: 21.05.2013

    Mesajları
    3
    Konuları
    2
    Eklentileri
    1
    Kredisi
    55
    Harcanan
    0
    Kalan
    55

    Standart Gıdalarda Bulunan Antioksidan Maddeler ve sağlık üzerine etkileri

    Gıdalarda Bulunan Antioksidan Maddeler ve insan Saglıgı Üzerine Etkileri
    Zafer Alpkent, Muammer Demir


    Özet
    Hücresel yapıya sahip olan canlılar sürekli reaktif oksijen türleri (Reactive Oxygen Species: ROS) tarafından oksidatif baskıya maruz kalmakta ve bu
    baskı ise bazı dejeneratif hastalıklara ve hızlı yaslanmaya yol açabilmektedir. Reaktif oksijen türleri, lipitler, DNA ve proteinler gibi makro moleküllerde
    olumsuz degisikler meydana getirmektedir. Ancak hücresel yapıya sahip canlılar kendi antioksidan savunma sistemlerine sahiptir ve bu sistemin görevi
    olumsuz oksidatif degisiklikleri minimize etmektir. C, E ve A vitaminleri ile karotenoidler, bunun yanında besin olan ya da olmayan birçok gıda bileseni bu
    prooksidan/antioksidan dengeye, sonuçta da dejeneratif hastalıkların meydana gelme riski üzerine etki etmektedir.


    Anahtar kelimeler: Antioksidan, saglık

    Giris
    Normal fizyolojik kosullar altında, hücresel yapıya sahip canlılar sürekli olarak iç ve dıs kaynaklı baskılara maruz kalmaktadır (1). Aerobik organizmalarda en önemli potansiyel baskı indirgenmis oksijen türevleridir. Bu türevler normal fizyolojik ve metabolik islemlerin bir parçası olarak üretilmekte ve reaktif oksijen türleri (ROS) olarak adlandırılmaktadır (1, 2, 3). ROS biomolekülleri okside ederek hücre ölümüne ve doku hasarlarına sebep olabilmektedir.
    Oksidatif baskılar ve reaktif oksijen türleri insanlarda, koroner kalp hastalıgı (1,2, 3, 9, 10), belirli bazı kanser türleri, mafsal iltihabı, seker hastalıgı, retina hastalıgı, gastrointestinal sistem ve kıkırdak dokusu hastalıkları, Alzeimer ve diger bazı nörolojik hastalıklar ile hızlı yaslanma gibi birçok kronik hastalıkların baslamasında rol oynamaktadırlar (1, 2, 3, 9, 12, 15). Ancak aerobik yapıya sahip olan canlılar, ROS 'un olumsuz etkilerine karsı çok iyi bir koruyucu sisteme sahiptir. Bu koruyucu bilesenler "antioksidan savunma sistemleri" olarak isimlendirilmektedir (1, 4, 5, 7, 9, 17).

    Antioksidan Savunma Sistemi
    Antioksidanlardan C, E ve A vitaminleri ile karotenoidler (özellikle -karoten) üzerinde yogun çalısılmalar yapılmıstır (1, 3, 6, 11, 15). Kantitatif olarak plazmada ve alçak yogunluklu lipoproteinlerdeki en önemli antioksidan -Tokoferol 'dür (11, 12, 14, 16). Çünkü -Tokoferol miktarı yagda çözünür diger antioksidanlardan en az 15 kat daha fazladır (1, 3, 6,). Ekstrasellüler sıvılarda bulunan en önemli antioksidan L-Ascorbik asittir ve askorbat halinde bulunmaktadır (1, 12).
    Askorbat, Fe3+ 'yı Fe2+ 'ya ve Cu2+ 'yı Cu+ 'ya indirgeme kabiliyetine sahiptir. indirgenmis bu metallerin prooksidan aktivitesi yükselmekte ve O2· −, H2O2 ve ·OH üretmektedir. Böylece, askorbat hem bir prooksidan hem de bir antioksidan olarak etki göstermektedir. Genelde düsük konsantrasyonlardaki askorbat prooksidan, olma egiliminde, yüksek konsantrasyonlarda ise antioksidan olarak davranmaktadır (1, 18). insanlar tarafından daha fazla alınan -karoten, lutein, likopen, -kriptoksantin ve -karoten gibi karotenoidlerin de antioksidan özellikleri bulunmaktadır. Bu özellik onların benzersiz yapılarından ve fazla miktarda konjuge çift bag içermelerinden kaynaklanmaktadır (1, 8, 12, 13, 18).

    Antioksidanlar ve Hastalıklar
    Koroner Kalp Hastalıgı (CHD): Birçok çalısmada antioksidan seviyesi ile Koroner Kalp Hastalıgı (CHD) arasında ters bir orantı oldugu belirtilmektedir (1, 7, 8, 10). Arastırmalar sonucunda kalp hastalıklarını önleyebilme açısından antioksidanların etki sıralaması su sekilde verilmistir: Lipit standardize E vitamini >> karoten = C vitamini > A vitamini.


    CHD riski hem kadınlarda hem de erkeklerde E vitamini takviyesiyle önemli ölçüde azaltılabilmektedir. Ancak bu önemli etkisinin görülebilmesi için
    günlük 100 IU üzerinde alınması gerekmektedir (1, 18). -karoten ile birlikte karotenoidler grubu ya da karotenoidlerce zengin gıdalar da kardiyovasküler
    hastalıkların önlenmesinde koruyucu etki gösterebilmektedir. -karoten dısarıdan takviye olarak degil, sadece günlük dietle birlikte alındıgında kardiyovasküler hastalık riskini azaltmaya yardımcı olmaktadır. Meyve ve sebzelerle birlikte alınan diger karotenoidler de koruyucu etki gösterebilmektedir. Meyve ve sebzelerde bulunan aktif maddeler diger bazı karotenoidler (lutein, likopen) ya da fenolik bilesikler (quercetin) olabilir (1, 8,10, 18).

    Kanser: Canlılarda serum E vitamini düzeyi ile kanser riski arasında önemli derecede ters bir iliskinin bulundugu bildirilmistir. Özellikle bazı gastrointestinal kanserler ve sigaranın sebep oldugu kanserler dısında bu ters iliski daha kuvvetlidir (1). Yapılan bir çalısmada C vitamini ve E vitamininin yüksek oranlarda alınmasının kadınlarda (34-59 yas arası) meme kanseri üzerine koruyucu bir etki göstermedigi belirlenmistir (19). Bunun tersine, 65 yasın altındaki kadınlarla yapılan çalısmalarda yüksek miktarda E vitamini takviyesinin kolon kanseri riskini azalttıgı bildirilmektedir. Sigara tiryakisi insanlarda meydana gelen bazı kanser türlerinin önlenmesine yönelik yapılan çalısmalarda -karoten uygulamasının kanser olusumunu önleme üzerine olumlu etki göstermedigi, hatta bazı durumlarda artısa sebep oldugu bildirilmektedir (1).

    Antioksidanlar ve Diger Bazı Hastalık Durumları: Antioksidan besin ögelerinin fazla tüketilmemesinden dolayı artan oksidatif baskı, antioksidanların konsantrasyonunu düsürmekte ve özellikle yaslı kisilerde T-hücrelerinin fonksiyonunu azaltabilmektedir. Klinik denemelerde E vitamini takviyesinin insanlarda immün sistemini güçlendirdigi tespit edilmistir (20). Yine serumdaki E vitamini ve -karoten düzeyinin düsük olmasının yaslılıga baglı katarakt olusumunu artırdıgı bildirilmektedir. Son zamanlarda yapılan bir çalısma ile Alzheimer hastalıgından kaynaklanan bozuklukların düzeltilmesinde -tokoferolün kullanılacagı ve bu antioksidanın hastalıgın ilerlemesini engelledigi belirlenmistir (21).


    Sonuç
    Oksidatif reaksiyonlar normal hücresel olaylardandır. Fakat kontrolsüz oksidasyon, özellikle membran lipitleri ve lipoproteinlerin oksidasyonu birçok degisik dejeneratif hastalıklara yol açabilmektedir. Vücudun peroksidatif hasarlara karsı hassasiyeti prooksidan yük ve antioksidan savunmanın arasındaki dengeyle iliskilidir. Bu denge, uygun olmayan ve yetersiz diyetle, vücut aleyhine degisebilmektedir. Yaslanmaya ve konuyla ilgili hastalıklara karsı en iyi savunma sadece C, E vitaminleri ve karotenoidlerin yeterli ve uygun biçimde alınmalarıyla saglanamaz. Aynı zamanda yag asitlerinin, A, B (B6, B12, folik asit) vitaminlerinin, iz elementlerin (Zn, Cu, Mn ve Se) ve zorunlu olmayan besinlerin alınmasıyla bu denge saglanabilir (1,6). Günümüzde beslenme uzmanlarının bu besinlerin alınması gereken optimum miktarlarını belirlemeleri büyük önem tasımaktadır.

    Kaynaklar
    1. Morrisey P.A., O 'Brien N.M., 1998. Int. Dairy Journal 8, 463-472.
    2. Nicoli M.C., Anese M., Parpinel M.T., Franceschi S., Lerici C.R., 1997. Cancer Letters 114, 71-74.
    3. Aruoma O.I., Spencer P.E., Warren D., Jenner P., Butler J., Halliwell B., 1997. Food Chemistry, Vol. 60. No. 2, pp, 149-156.
    4. Meyer, A.N., Rorbaek K., Adler-Nissen J., 1994. Food Chemistry 51, 171-175.
    5. Meyer S., Isaksen A., 1991. trends in Food Science and Technology, Vol. 6.
    6. Holasova M., Fiedlerova V., Smrcinova H., Orsak M., Lachman J., Vavreinova S., 2002. Food Research International 35, 207-211.
    7. He K., Nukada H., Urakamai T., Murphy M.P., 2003. Biochemical Pharmacology 65, 67-74.
    8. Palace V.P., Khaper N., Qın Q., Sıngal P.K., 1999. Free Radical Biology and Medicine, Vol. 26, 746-761.
    9. Johnson P., 2002. Comparative Biochemistry and Physiology Part C 133, 493-505.
    10. Guo Z.H., Yang H., Hamilton M.L., VanRemmen H., Richardson A., 2001. Mechanisms of Ageing and Development 122, 1771-1786.
    11. Chow C.K., 2002. Toxicology 180, 1-3.
    12. Yokota T., Hattori T., Ohishi H., Ohama H., Watanabe K., 1996. Lebensm.-Wiss. U.-Technol., 29, 304-309.
    12. Madhave D.L., Deshpande S.S., Salunkhe D.K., 1996. Nutrition 18, 7-8.
    14. McCarthy T.L., Kerry J.P., Kerry J.F., Lynch P.B., Buckley D.J., 2001. Meat Science 57, 45-52.
    15. VanderJ agt D.J., Okolo S.N., Costanza A., Blackwell W., Glew R.H., 2001. Nutrition Research 21, 121-128.
    16. Balestrieri M., Spagnuolo M.S., Cigliano L., Storti G., Ferrara L., Abresci a P., Fedele E., 2002. Food Chemistry 77, 293-299.
    17. Cao G., Prior R.L., Handbook of Antioxidants, Second Edition, Revised and Expanded. New York, NY,USA: Marcel Dekker Incorporated, p 47.
    18. Kushi L.H., Folsom A.R., Prineas R.J., Mink P.J., Wu Y., Bostick R.M., 1996. The New England Journal of Medi cine No.18, 1156-1162.
    19. Hunter D.J., Manson J.E., Golditz G.A., Stampfer M.J., Rosner B., Hennekens C.H., Speizer F.E., Willet W.C., 1993. New England Journal of Medicine 329, 234-240.
    20. Meydani S.N., Wu D., Santos M.S., Hayek M.G., 1995. American Journal of Clinical Nutrition 62, 1462-1476.
    21. Knekt P., Reunanen A., Jarvinen R., Seppanen R., Heliovaara M., Aroma A., 1994. American Journal of Epidemiology 139, 1180-1189.





    Konu mutlu_571 tarafından (25.12.2012 Saat 12:41 ) değiştirilmiştir.

Advertising

Advertising

Benzer Konular

  1. Zeytinyağının Sağlık Üzerine Etkileri
    Tezler forum içinde, yazan Didem SALİCİK
    Yorum: 1
    Son Mesaj: 03.01.2012, 12:09
  2. Gıdalarda Bulunan Antioksidan Mineraller ve Sağlık Üzerine Etkileri
    Fonksiyonel Gıdalar forum içinde, yazan nznkvs
    Yorum: 0
    Son Mesaj: 01.08.2011, 13:02
  3. Dezenfektan maddeler sağlık üzerine etkileri
    Diğer Sorunlar Üzerine Destek forum içinde, yazan arife
    Yorum: 1
    Son Mesaj: 15.10.2009, 21:28
  4. Kefir ve kefirin sağlık üzerine etkileri
    Süt ve Süt Ürünleri forum içinde, yazan ckasnak
    Yorum: 0
    Son Mesaj: 05.03.2009, 00:43
  5. Kafein ve Sağlık Üzerine Etkileri
    SAĞLIK forum içinde, yazan engineer
    Yorum: 3
    Son Mesaj: 17.07.2007, 16:46

Bu Konudaki Etiketler

Yer imleri

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  


HAKKIMIZDA

    GIDA GÜNDEMİ 2007 YILINDA FORUMFOOD.NET İSMİ İLE YOLA ÇIKMIŞ, BUGÜN 150 000 İN ÜZERİNDE ZİYARETÇİ SAYISI İLE SEKTÖRE HİZMET ETMEKTEDİR.

TAKİP EDİN

Twitter Facebook youtube Flickr RSS Feed