http://s3.dosya.cc/kullan_lm__celi_i...lmas_.doc.html

KULLANILMIŞ ÇELİĞİN GERİ KAZANILMASI


1.GİRİŞ


Çelik, yeryüzünde meyve, sebze, içecek, otomobil, ev eşyası ve inşaat sektörü gibi alanlarda en çok kullanılan kıymetli bir metaldir. Çelik, çöpe atıldığında zamanla kimyasal reaksiyona girerek çözünür hale geçer. Çelik, ham demirden karbon giderilerek elde edilir.

Kullanılmış çelik çöpe atılmayıp geri kazanıldığında ve kullanılmış çelikten çelik üretildiğinde;

- Enerjinin %74 ve hammaddenin %90 korunduğu,
- Su tüketiminin %40 azaltıldığı,
- Atıksu kirlenmesinde %76, hava kirlenmesinde %86 ve maden atıklarında %97 azalma olduğu,
gözlenmiştir.

A.B.D’de kişi başına yılda 9.5 kg çelik kutu tüketilmektedir. Çelik kutuların yaklaşık olarak %97’isi gıda sanayinde (yiyecek ve içecek) kullanılmaktadır.

A.B.D’de 1998 yılı verilerine göre yılda 75 milyon ton çelik atığı oluşmuştur. Bu atığın 35 milyon tonu eski malzemelerden, 18 milyon tonu ise yeni malzeme üretiminden oluşmuştur. A.B.D’de demir çelik atıkların yaklaşık olarak %52 geri kazanılmaktadır.

Geri kazanılan kullanılmış demir-çeliğin bedeli, 1997 yılı verilerine göre 65 dolar/tondur.

Türkiye’de 1980 yılında 4.2 milyon ton toplam demir üretim kapasitesi, 1999 yılında 19.9 milyon tona yükselmiştir. Bunların %83’ünü uzun ürünler, %15’ni yassı ürünler ve %2’ni vasıflı çelik oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerde vasıflı çelik üretimi %12-20 iken Türkiye’de bu değer %2-3 dür.

Ülkemizde kişi başına demir-çelik ve çelik boru tüketimi gelişmiş ülkelerdeki kişi başına düşen tüketim miktarının yarısı kadardır. 1997 yılı verilerine göre Türkiye’de 3.276.000 ton çelik üretimi gerçekleşmiştir.