Sakarya Üniversitesi'nde (SAÜ) yapılan bilimsel bir çalışma,taşıt trafiğinin yoğun olduğu alanların yakınındaki meralarda otlatılan ineklerin sütlerindeki kurşun düzeyinin, Türk Gıda Kodeksi standartlarının iki kat üzerinde olduğunu ortaya çıkardı.



Sütteki kurşun düzeyinin fazla olmasının özellikle çocuklar başta olmak üzere insan sağlığını olumsuz yönde etkilediğini belirten uzmanlar, sütünden faydalanılan hayvanların araç trafiğinden uzak yerlerde otlatılması gerektiğine dikkat çekti.
Çalışmayı yürüten Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Saim Özdemir, taşıt trafiğinin yoğun olduğu yolların yakınındaki meralarda otlatılan ineklerin sütlerindeki kurşun düzeyinin Türk Gıda Kodeksi standartlarının belirlediği oranın iki kat üzerinde olduğunu söyledi.
Projede ineklerin sütlerindeki kurşun ve çinko düzeyinin trafik kirliliğinden etkilenme düzeyini belirlemeye çalıştıklarını kaydeden Özdemir, çalışma kapsamında E-5 ve TEM Otoyolu kenarında bulunan meralar ile araç trafiğinin yok denecek kadar az olduğu köylerin meralarında otlayan ineklerden süt örnekleri aldıklarını ifade etti.
Yaz döneminde belirledikleri meralarda otlatılan 20 farklı inekten aldıkları süt örneklerini laboratuvar ortamında analiz ettiklerini belirten Özdemir, "Topladığımız sütlerin kurşun ve çinko düzeylerine baktık. Trafiğin az olduğu ya da hiç olmadığı yerlerde otlayan ineklerin sütündeki kurşun düzeyi gıda kodeks standartlarında belirlenen oranın altındayken trafiğin yoğun olduğu yerlerdeki ineklerin sütlerindeki kurşun düzeyi kodeksin iki kat üzerinde çıktı. Çalışma sırasında sürekli kent merkezinde boş bir arsada otlatılan inekten alınan örnekte ise kurşun düzeyi üç kat fazla çıktı. Analiz sonuçlarında çinko düzeyi ise olması gereken oranda." diye konuştu.
Trafikteki yoğunluğun sütteki kurşun düzeyini etkilediğine işaret eden Özdemir, yol kenarında otlayan ineklerin sütlerini kullanmanın riskli olduğunu ve hiç de güvenli bulunmadığını kaydetti. Hayvanların yiyeceği gıdaların taşıtların geçmediği alanlardan temin edilmesi gerektiğine vurgu yapan Özdemir, şunları söyledi: "Meraların yollardan daha uzakta, taşıtların geçmediği yerlerde bulunması gerekiyor. Hayvanı merada otlatmasanız da aynı yol kenarındaki bir yerde yetişen otu slaj yaparak yedirseniz bile yine aynı etkide bulunur."
Kurşunun zararı
Çevresel zararlılar içinde önemli bir yer tutan ağır metal olan kurşun, özellikle çocukların sağlığını etkiliyor. Kurşun zehirlenmesi, çocuklarda öğrenme bozukluğu, dikkat eksikliği sendromu, hatta otizme sebep olabiliyor. Anne karnında kurşundan etkilenen bebeklerde, prematüre doğumlar, düşük doğum ağırlığı, zihinsel ve nörolojik özür görülebiliyor.
01.02.2010